Wybrzeża

      W obszarze wybrzeży spotykają się i przenikają dwa światy: lądu i morza; zahaczają o siebie daleko sięgające biotopy zwierząt i siedliska roślin. Przybój fal wyrzuca na brzeg morza martwe zwierzęta wszelkich rozmiarów; meduzy przyniesione przez prądy morskie lub przywiane przez wiatr osiadają na piasku, morze wyrzuca całe kłęby oderwanych od dna roślin morskich mieszających się z dryfującymi kawałkami drewna i innymi śmieciami wyrzucanymi ze statków. Morze zwraca lądowi także te chmary owadów, które wiatr zapędził w głąb morza i które wyczerpane zatonęły. W ten sposób wybrzeża morskie stanowią obficie zastawiony stół dla wielu gatunków ptaków.
Jedynie tam, gdzie fale uderzają w strome ściany-skalne, nie mogą rozwinąć się typowe dla wybrzeża zbiorowiska roślin i żyjące wśród nich zespoły zwierząt. Rozwijają się one tym bujniej, im bardziej płaskie jest wybrzeże, a najbogatsze są na wattach, czyli na tych terenach, które w czasie przypływu znajdują się pod wodą, a w czasie odpływu wynurzają się z niej. Największe na Ziemi obszary wattów znajdują się u południowych wybrzeży Morza Północnego. Do dziś są z niczym nieporównywalnym rajem dla ptaków, mimo że znaczne ich części zostały zagrodzone tamami i zamienione na łąki, pastwiska lub pola uprawne. Plany nowych umocnień przygotowywane przez położone nad tym wybrzeżem kraje grożą likwidacją tego jedynego w swoim rodzaju w Europie naturalnego ekosystemu.