| |
Środowisko przyrodnicze Europy
Żaden obszar na Ziemi, leżący na
tej samej szerokości geograficznej, nie ma tak dogodnego klimatu jak Europa -
dzięki Prądowi Zatokowemu (Golfsztrom). Następną cechą tej części globu jest jej
różnorodność klimatyczna. Stosunkowo niewielka Europa leży aż w trzech strefach
klimatycznych. Na południe od Alp sięga strefy subtropikalnej z suchymi,
ciepłymi latami i łagodnymi, obfitującymi w deszcze zimami. Zimowanie w tym
klimacie umożliwia licznym gatunkom ptaków osiedlenie się w środkowej i
północnej Europie w czasie ciepłych pór roku. Bez tej grupy ptaków wędrownych
świat ptaków na północ od Alp byłby nieporównanie uboższy. Klimat Europy
Środkowej od Alp do Skandynawii nazywamy umiarkowanym, mimo że odznacza się
dużymi wahaniami związanymi z porami roku i bardzo zmiennymi warunkami
pogodowymi. W szerokościach geograficznych Europy tworzy się cała mozaika
różnych środowisk, uwarunkowana różnym położeniem nad poziomem morza (co wpływa
na temperaturę powietrza) i odległością od morza (co wpływa na wilgotność
powietrza). Dlatego w Europie mamy bardzo zróżnicowany i bogaty w gatunki świat
ptaków. Na cieplejszym południu niedostatek wody zuboża szatę roślinną i tym
samym świat zwierząt. Arktyczny klimat dalekiej północy zostaje mocno osłabiony
wpływem Atlantyku, dzięki czemu europejskie wybrzeża Oceanu Arktycznego nie są
oblodzone przez cały rok. Ptaki występujące tam żyją głównie na morzu lub z
morza. Znajdujemy tu wprawdzie mniej gatunków, lecz więcej osobników każdego
gatunku niż w małych biotopach Europy Środkowej.
Skład gatunkowy
awifauny zależy nie tylko bezpośrednio od klimatu, ale pośrednio od rodzaju
szaty roślinnej. Inny jest wśród wiecznie zielonych drzew w basenie Morza
Śródziemnego, inny w bardziej północnych, zielonych tylko latem lasach
liściastych (ponoszących największe straty wskutek działalności człowieka),
jeszcze inny w środkowoeuropejskich lasach mieszanych, inny w tajdze. Im
bogatsza jest szata roślinna jakiegoś środowiska, tym bardziej różnorodny jest
świat zwierząt, a zatem i ptaków.
Fauna danego obszaru jest wyrazem z
jednej strony obecnych warunków życia, z drugiej strony także jego przeszłości.
l tak, swoje ślady zostawiło wypiętrzenie Alp, epoka lodowa, zalewanie lądów
przez morza i oddzielenie wysp, podobnie jak karczowanie lasów w średniowieczu,
a w nowszych i dzisiejszych czasach eksplozja demograficzna.
U mniej
ruchliwych zwierząt, jak gady i płazy, skutki epoki lodowej nie zostały całkiem
przezwyciężone, jednak ptaki szybko się rozprzestrzeniają i dostosowują swój
areał do zmieniającego się środowiska. Gdy zostanie zbudowana zapora wodna, już
po krótkim czasie pojawią się pierwsze ptaki wodne; jeśli wyrąbie się las,
wkrótce osiedli się tam świergotek drzewny; gdy rozległe łąki zostaną
odwodnione, znikają stamtąd kuliki. W ten sposób ptaki, jak czuła wskazówka
instrumentu pomiarowego, pokazują nam stan i zmiany naszego środowiska.
|
|
Europa:
1.
Lasy
2. Torfowiska
3. Góry
4. Makia
5. Tajga
6. Tundra
7. Tereny uprawne
Biotopy ptaków wodntych:
7.1.
Potoki, strumienie i rzeki
7.2.
Jeziora, stawy, sadzawki
7.3. Ujścia rzek
7.4.
Wybrzeża
7.5. Morze
7O wędrówkach ptaków
|
