Biotopy ptaków wodnych: potoki, potoki górskie, strumienie, rzeki



Nad naszymi górskimi potokami żyją ptaki związane z wodą: pliszka górska i pluszcz. Oba gatunki są wierne przez całe życie raz wybranemu potokowi i mogą być określane jako prawdziwe ptaki potoków. Pełne spadków rzeki górskie płyną zwykle w ostro wyżłobionych, kamienistych, głęboko wrzynających się w ziemię korytach, natomiast rzeka dzięki licznym dopływom odznacza się zmiennym stanem wód i tworzy w swoim nizinnym krajobrazie węższe lub szersze strefy brzegowe. Dawniej rosły nad nimi gęste, różnorodne tęgi, będące siedliskiem najbogatszej (pod względem ilości gatunków i osobników) awifanny w głębi lądu europejskiego.



Rzeka Bug
Rzeka Bug

Na żwirowych wysepkach, które dzikie, nieuregulowane rzeki w czasie wiosennych powodzi stale przewarstwiają i nie dopuszczają do zarośnięcia gęstą roślinnością, lęgną się sieweczka rzeczna i rybitwa rzeczna. Fakt, że wszystkie wyżej wymienione gatunki ptaków w Europie Zachodniej znajdują się na liście gatunków zagrożonych wyginięciem, nie jest przypadkiem. Trudno w dzisiejszej zurbanizowanej i uprzemysłowionej zachodniej Europie o kilometr potoku czy rzeki zachowany w dawnym, dziewiczym stanie. Jedynie niewielkie ich odcinki można by jeszcze określić jako naturalne: dlatego wyginęły tam całkowicie niektóre dawniej pospolite ptaki wodne jak rybitwa krótko-dzioba. Najgroźniejsze w skutkach dla ptaków okazały się regulacja rzek i melioracja gruntów. Kręte dawniej, z licznymi meandrami rzeczki i strumienie pozbawiono naturalnych brzegów i poprowadzono prosto jak pod sznurek, często w nowym łożysku z betonu. Świat zwierząt bogaty w porośniętych krzewami i zaroślami brzegach strumieni ginie na skutek takich działań i bywa zastępowany przez ubogą w gatunki i liczbę osobników faunę wtórną. Ptaki często znikają całkowicie, gdyż nie znajdują już ani pokarmu, ani odpowiednich warunków lęgowych. Większość dużych rzek Europy pełni rolę ścieków i nie jest w stanie wykorzystać swoich ograniczonych przecież możliwości biologicznego samooczyszczenia. W wodzie stale brakuje tlenu, a pogłębiają jeszcze ten deficyt elektrownie, które wykorzystują rzeki do chłodzenia, podnosząc dodatkowo temperaturę wody.

Wodospad Kamieńczyka - Karkonosze
Wodospad Kamieńczyka - Karkonosze

Na wielu europejskich krainach wokół rzek mieszczą się osiedla mieszkaniowe i zakłady przemysłowe - tereny te mogą zasiedlać jedynie gatunki ptaków łatwo adaptujących się do środowisk zagospodarowanych przez człowieka, na przykład z rodziny krukowatych i mew. Ponieważ odżywiają się one odpadkami i żerują na wysypiskach śmieci, przeważają wśród ptaków wielu rzek aż po ich ujścia. W Polsce istnieją jeszcze rzeki o malowniczych dzikich brzegach; unikatem swego rodzaju jest w Europie Środkowej Wista z naturalnymi nieuregulowanymi brzegami, mającymi bezcenną wartość przyrodniczą. Ale i u nas tworzone są plany uregulowania rzek.


Tagi:

Szukaj

Reklama



Reklama