POWRÓT

POWRÓT NA STRONĘ GŁÓWNĄ SERWISU

Aegolius funereus Włochatka       Bardzo rzadki ptak gnieżdżący się na północnym wschodzie i południu (Sudety, Karpaty) kraju. Chroniony.

Pochodzenie i systematyka. Szczątki kostne włochatki pochodzą z plejstocenu, warstw górnego plemglacjału i późnego Zlodowacenia Bałtyckiego. Z siedmiu wyróżnionych podgatunków włochatki w Polsce występuje nominatywny.       Rozmieszczenie. W Polsce południowej stanowiska lęgowe włochatki znane są z Gór Izerskich i Karkonoszy. Ptak ten notowany był także w Górach Bystrzyckich i Stołowych oraz pod Snieżnikiem Kłodzkim. W Karpatach występuje w całym pasie Beskidów Zachodnich, w Tatrach i Bieszczadach. Stanowiska lęgowe populacji północnej wykryto na Nizinie Podlaskiej i Pojezierzu Mazurskim, głównie w Puszczy Białowieskiej i Puszczy Augustowskiej. Obecność włochatki stwierdzono także na Wybrzeżu i w Słowińskim Parku Narodowym. W okresie wędrówek (marzec-kwiecień, wrzesień-listopad, także zimą) spotkać ją można w różnych częściach kraju, głównie na północnym wschodzie i północnym zachodzie.        Zmiany siedliskowe. Wiążą się przede wszystkim z czynnikami antropogenicznymi, z wycinaniem na dużych przestrzeniach starych naturalnych lasów, ze sztucznymi odnowieniami i zmianą struktury gatunkowej drzewostanów. Naruszanie naturalnej struktury lasów pociąga za sobą wielostronne i negatywne dla włochatki konsekwencje ekologiczne.       Wielkość populacji wolno żyjącej. Trudna do określenia. Na podstawie zbadanych stanowisk i oceny właściwych siedlisk tego gatunku można przyjąć. że w Polsce występuje 100-500 par lęgowych.       Kierunek i prognoza zmian populacji. Trudne do jednoznacznego określenia. Wydaje się, że gatunek ten jest w Polsce zagrożony głównie wskutek ubytku siedlisk gniazdowych. Dotyczy to szczególnie populacji północnej, nizinnej. Można przypuszczać, że w populacji południowej liczebność włochatki może się utrzymać na względnie stałym poziomie dzięki lepszej ochronie lasów górskich.

Stosowane sposoby ochrony. Podlega ochronie gatunkowej, poza tym część stanowisk znajduje się na terenach parków narodowych i rezerwatów przyrody. Objęta Konwencją Berneńską.
Proponowane sposoby ochrony. Zwiększyć powierzchnię leśnych obszarów chronionych w strefach występowania włochatki i konsekwentnie wprowadzać racjonalną, opartą na ekologicznych podstawach gospodarkę leśną; konieczne jest lokalne zabezpieczenie przed wyrębem choćby fragmentów starodrzewi. Na terenach występowania włochatki wskazane jest też wywieszanie budek lęgowych.
W kraju, poza terenem Puszczy Białowieskiej, nie prowadzono dotąd szeroko zakrojonych badań stanu liczebnego włochatki. Fragmentaryczne doniesienia pochodzące od różnych autorów tworzą jedynie zarys wiedzy o tym gatunku. Celowym jest zatem aby w najbliższych latach zwrócić uwagę na rozmieszczenie i liczebność włochatki na terenie całego kraju oraz wypracowanie metod badań gatunku i jego ochrony.