POWRÓT

POWRÓT NA STRONĘ GŁÓWNĄ SERWISU

Nyclicorax nycticorax Ślepowron       Gnieździ się najwyżej na kilku stanowiskach, głównie na południu kraju. Ścisłe chroniony.

Pochodzenie i systematyka. Pochodzące z plejstocenu szczątki Nyclicorax nyclicorax znaleziono na kilku stanowiskach w Ameryce Północnej, Azerbejdżanie i Francji. Jest gatunkiem politypowym. Polskę, jak i całą Eurazję, zasiedla podgatunek nominatywny.        Rozmieszczenie. W Polsce zarejestrowano kilkanaście zwykle nietrwałych stanowisk tego ptaka. W 1980 r. ślepowrony osiedliły się na wyspie na stawie w Ligocie k. Czechowic, obok starszych kolonii w Ochabach. W czerwcu 1983 r. stwierdzono tam 26 gniazd, a w lipcu 1983 r. w okolicach Zabrzega ok. 3 km na północ od Ligoty - dalszych 19 gniazd. W latach 1979-82 kolonia licząca początkowo kilkanaście, a później kilka gniazd, znajdowała się k. wsi Sobowice nad Nidą. W 1979 r. w pobliżu wsi Krzewo nad Narwią odkryto kolonię składającą się z 9 gniazd. Ślepowrony występowały też nad Wartą k. Zagorowa. Tam bowiem, mimo iż nie znaleziono gniazd, zarejestrowano te ptaki w 1968 r. (około 30 razy) a później także w latach 1974-78.       Zmiany siedliskowe. Jak wykazały obserwacje na stawach rybnych w dolinie górnej Wisły, intensywna hodowla ryb nie przeszkadza gnieżdżeniu się tych ptaków (potwierdzają to również obserwacje z Czechosłowacji). a jedynie osuszenie stawów powoduje, że kolonia przenosi się w inne miejsce. Również inne zabiegi hodowlane na stawach  nie mają ujemnego wpływu na występowanie ślepowronów.       Wielkość populacji wolno żyjącej. Fluktuacje związane z występowaniem ślepowrona na granicy zasięgu są przyczyną znacznych wahań liczebności populacji lęgowej: od czasowego zaniku do kilkudziesięciu par. Na początku lat osiemdziesiątych na terenie Polski gnieździło się przypuszczalnie 50-80 par.       Kierunek i prognoza zmian populacji. W ostatnich latach liczebność ślepowrona w Polsce rośnie. Ponieważ Polska jest położona na granicy areału lęgowego, stan liczebny tego gatunku ulega fluktuacjom, toteż i w przyszłości należy się spodziewać znacznych wahań liczebności, a nawet - jak to już bywało - okresowego zaniku.

Przyczyny wymierania. Ewentualny spadek liczebności czy nawet zanik gatunku w Polsce zalezą przede wszystkim od jego stanu liczebnego w głównych populacjach europejskich, z których prawdopodobnie wywodzą się nieliczne osobniki i pary lęgowe na obrzeżach areału występowania tego gatunku.
Stosowane sposoby ochrony. Gatunek podlega ochronie prawnej. Objęty Konwencją Berneńską i Ramsarską.
Proponowane sposoby ochrony. Wprowadzanie sezonowej ochrony (od marca do lipca) stanowisk lęgowych, dla zapobieżenia bezpośredniej penetracji kolonii przez ludzi.
Na Śląsku koło Ścinawy  i Pszczyny już na początku XVII w. obserwowano gniazdowanie ślepowronów. W końcu XIX w. gnieździły się w Kolowicach koło Wrocławia  i na stawie Łężczak k. Raciborza, oraz na jez. Drużno. W latach trzydziestych XX w. pojawiły się w Przemkowie, w okolicach Legnicy  i prawdopodobnie w Rosochatce k. Zawiercia. W latach 1948-50 ponownie obserwowano je na jez. Drużno, lecz nie znaleziono gniazd . W tym samym czasie wykryto kolonię lęgową w gospodarstwie stawowym Przeręb k. Zatora, która w 1948 r. liczyła 20 gniazd, a w 1950 r. tylko 12. Później Ślepowrony znikły z tej okolicy i dopiero w 1968 r. zaobserwowano ok. 40 ptaków (gniazd nie znaleziono) w sąsiednim gospodarstwie Spytkowice.