POWRÓT

POWRÓT NA STRONĘ GŁÓWNĄ SERWISU

Strix uralensis Puszczyk uralski         Gnieździ się z rzadka w Karpatach i na Mazurach. Dawniej notowany także na Śląsku. Chroniony.

Pochodzenie i systematyka. Typowy gatunek tajgowy, prawdopodobnie dość młody, w plejstocenie oddzielił się od pospolitego u nas puszczyka, z którym daje płodne potomstwo. Szczątki kopalne znaleziono na czterech stanowiskach plejstoceńskich, z których 3 znajdują się z dala od granic dzisiejszego zasięgu (Węgry - 2, Szwajcaria - 1). W Polsce szczątki tego puszczyka odkryto w warstwach z okresu Zlodowacenia Bałtyckiego w Jaskini Raj pod Kielcami. Gatunek politypowy; klinalnie zróżnicowany pod względem wielkości i ubarwienia.       Rozmieszczenie. W Polsce puszczyk uralski gnieździ się nielicznie na Mazurach i w Karpatach. Ponadto wykazano stanowiska lęgowe w Puszczy Niepołomickiej oraz kilka pod Przemyślem k. Prałkowic. Dane o występowaniu tego puszczyka w Puszczy Białej są kontrowersyjne i wymagają sprawdzenia. Niektórzy ornitolodzy sugerują, że może się gnieździć również w Jurze Krakowsko-Częstochowskiej w rejonie Złotego Potoku, w pobliżu Kazimierza Dolnego nad Wisłą i w Puszczy Kozienickiej. Nie potwierdzono występowania na Śląsku i w Tatrach.        Zmiany siedliskowe. Jakkolwiek od lat wskutek wyrębów zmniejsza się powierzchnia lasów, a poza tym ulegają one gwałtownemu odmładzaniu, to dla puszczyka uralskiego tego typu zmiany siedliskowe są u nas raczej mało istotne.       Wielkość populacji wolno żyjącej. Nieznana, prawdopodobnie nie więcej niż 250 par.        Kierunek i prognoza zmian populacji. Trudne do określenia. Brak potwierdzenia dawnych obserwacji ze Śląska i z Tatr, które mogły dotyczyć lęgów efemerycznych, nie może być dowodem zanikania populacji. Natomiast wzrost liczby danych o stanowiskach tego puszczyka jest raczej wynikiem intensyfikacji badań terenowych, aniżeli wyrazem progresu populacji. Gatunek ten ma u nas szansę długo utrzymać się na stałym poziomie liczebnym.

Przyczyny wymierania. Mimo że nie ma dowodów na zanikanie tego gatunku w polskich ostojach, to jednak istnieje wiele danych o zabijaniu tych sów dla prywatnych kolekcji ozdobnych i niekiedy muzealnych. Ten typ kłusownictwa wydaje się być dziś najważniejszym zagrożeniem puszczyka uralskiego.
Stosowane sposoby ochrony. Objęty ochroną gatunkową. Niektóre stanowiska lęgowe leżą w granicach obszarów chronionych, m.in. Bieszczadzkiego i Gorczańskiego Parku Narodowego. Podlega Konwencji Berneńskiej.
Proponowane sposoby ochrony. Sposoby ochrony pozostawić bez zmian, wzmóc jednak egzekwowanie prawa i kontrolę działalności organizacji myśliwskich.