POWRÓT

POWRÓT NA STRONĘ GŁÓWNĄ SERWISU

Haematopus ostralegus Ostrygojad       W Polsce lęgowy, łącznie 8-10 par na Wybrzeżu Bałtyckim i nad Wisłą. Ostatnio Jego liczebność nieznacznie rośnie. Ściśle chroniony.

Pochodzenie i systematyka. Gatunek wyodrębnił się w pliocenie lub w plejstocenie. Ostatnio przyjmuje się pogląd, że zasięg ostrygojada ogranicza się tylko do Palearktyki. gdzie zostały wyróżnione 3 podgatunki tego ptaka. W Polsce gnieździ się podgatunek nominatywny.       Rozmieszczenie. W Polsce gnieździ się na kilku stanowiskach nadmorskich i jednym śródlądowym. Pod wsią Karsibór k. Świnoujścia gnieżdżą się 2 pary. Na Półwyspie Helskim 2 pary: niemal co roku zaniepokojone ptaki, gniazda lub pisklęta rejestrowano pod Jastarnią, rządziej pod Kuźnicą, a także pod Chałupami. Przy ujściu rz. Redy k. Mrzezina w różnych latach obserwowano 1 lub 2 pary, k. Rewy 2 pary. Jedna para gnieździ się w ujściu Wisły k. Swibna. Jedyne w naszym kraju stanowisko śródlądowe znajduje się nad Wisłą pod Janowcem k. Kazimierza Dolnego.       Zmiany siedliskowe. Trudne do określenia. Obszary nad Zatoką Pucką, gdzie gnieździ się połowa populacji polskiej, ulegają ostatnio pewnym przemianom antropogenicznym, np. między Mrzezinem a Rewą zlokalizowano od 1981 r. ponad 100 hektarowe wysypisko popiołów elektrociepłowniczych. Teren pod Jastarnią od kilku lat wykorzystywany jest jako miejsce odpływu ścieków.       Wielkość populacji wolno żyjącej. Szacuje się. że w całym kraju żyje 8-10 par, z czego 4-6 par gnieździ się w rejonie Zatoki Puckiej.       Kierunek i prognoza zmian populacji. Ponowne zagnieżdżenie się ostrygojadów w Polsce związane jest ze wzrostem liczebności tego gatunku w innych krajach Europy, toteż jego dalszy los w naszym kraju będzie uzależniony przede wszystkim od sytuacji w tamtejszych populacjach. Wobec poprawy sytuacji tego gatunku w Europie można oczekiwać, że w naszym kraju pojawi się więcej lęgowych ostrygojadów, zwłaszcza na dawnych stanowiskach wybrzeża zachodniopomorskiego.

Przyczyny wymierania. W Polsce gatunek wykazuje oznaki spontanicznego odradzania się, jednak proces jest poważnie hamowany wskutek nadmiernej penetracji ludzkiej (niszczenie gniazd i płoszenie ptaków) miejsc lęgowych. W latach 1979-84 nad Zatoką Pucką ani jeden młody nie osiągnął zdolności do lotu, a najczęściej nie dochodziło nawet do wyklucia piskląt.
Stosowane sposoby ochrony. Znajduje się na liście gatunków prawnie chronionych. Podjęte są starania mające na celu ochronę rezerwatową lęgowisk ostrygojadów. Podlega Konwencji Bońskiej, Berneńskiej i Ramsarskiej.
Proponowane sposoby ochrony. Niezależnie od ochrony gatunkowej należałoby zabezpieczyć miejsca gniazdowania ostrygojadów przed penetracją ludzką, np. przez wyznaczenie okresu ochronnego dla lęgowisk od l maja do 15 lipca. W tym czasie powinien tam (m.in. w pobliżu Rewy i Mrzezina) obowiązywać zakaz biwakowania, a szczególnie bezwzględny zakaz wjazdu samochodów i motocykli.