POWRÓT

POWRÓT NA STRONĘ GŁÓWNĄ SERWISU

Porzana porzana Kropiatka         Nielicznie lęgowa na niżu Polski, największe skupienia tworzy na Podlasiu, w innych rejonach kraju wyraźnie zanika. Chroniona.

Pochodzenie i systematyka. W kraju odkryto szczątki tej kureczki pochodzące z okresu Zlodowacenia Bałtyckiego. Podgatunków nie wyróżniono.       Rozmieszczenie. Występuje w całej Polsce z wyjątkiem wysokich gór i niektórych obszarów wyżynnych. Najliczniejsza na terenach bagiennych Podlasia. Znajdują się tam jedyne duże i regularnie zasiedlane ostoje, w Kotlinie Biebrzańskiej - maksymalnie ok. 1600 par i w dolinie Narwi pomiędzy Surażem a Żółtkami 200-450 par. Łącznie stanowią one ok. 80% krajowej populacji. Innymi ważnymi regionami gniazdowania są: Pojezierze Łęczyńsko- -Włodawskie, niektóre odcinki doliny Warty. Bzury, Pilicy. Bugu i Sanu oraz okolice jezior przymorskich. Większość stanowisk na tych terenach kropiatka zasiedla jednak nieregularnie. Nieliczne. rozproszone i niestałe stanowiska lęgowe znajdują się np. w Wielkopolsce, na Dolnym Śląsku i Mazurach.       Zmiany siedliskowe. Biotopy kropiatki od wielu dziesięcioleci nieprzerwanie zanikają. Na terenach osuszanych - gdzie systemy regulacji wód funkcjonują zgodnie z potrzebami gospodarki łąkowej gatunek ten w ogóle nie może się osiedlać. Poważnym czynnikiem niszczącym siedlisko kropiatki jest wypalanie szuwarów na bagnach, stosowane przez rolników w czasie niskich stanów wód.       Wielkość populacji wolno żyjącej. Szacunkowo ok. 1000, a w niektórych latach nawet ok. 2500 par. Z roku na rok liczebność kropiatki ulega bardzo dużym wahaniom, co jest związane prawdopodobnie ze zmianami poziomu wód na rozlewiskach.        Kierunek i prognoza zmian populacji. Siedząc tendencje zmian środowiskowych w kraju z punktu widzenia wymagań kropiatki, nie wydaje się możliwe, aby proces zaniku tego gatunku został powstrzymany. Uzasadniona jest obawa, że jeszcze bardziej się on nasili. Już obecnie można mówić o krytycznym stanie liczebnym kropiatki na prawie wszystkich zajmowanych przez nią obszarach. Jedynym regionem, w którym ma ona szansę utrzymać się w większej liczbie jest Podlasie.

Przyczyny wymierania. Do znanych przyczyn należą zmiany środowiskowe, jak melioracje odwadniające terenów bagiennych i zalewowych, wypalanie szuwarów, dewastacja i zabudowa obrzeży zbiorników wodnych.
Stosowane sposoby ochrona. Ptak objęty ochroną gatunkową.
Nikła część populacji występuje w rezerwatach przyrody  i parkach narodowych, jak np. w Kampinoskim i Słowińskim. Podlega Konwencji Berneńskiej  i Ramsarskiej.
Proponowane sposoby ochrony. Działania na rzecz ochrony najważniejszych obszarów występowania kropiatki wymagają przyspieszonej realizacji, zwłaszcza w Kotlinie Biebrzańskiej i w bagiennej dolinie Narwi k. Białegostoku. Ochrona innych lęgowisk w większości przypadków jest mało realna, jakkolwiek skutecznemu zabezpieczeniu powinny zostać poddane cenniejsze ostoje tego gatunku w zachodniej części kraju.
Dane o rozmieszczeniu i liczebności kropiatki w Polsce, z uwagi na niedostateczną znajomość biologii i występowania tego ptaka, mogą być obarczone dużym błędem. Nie są wykluczone przeoczenia, ale jest też możliwe, że w wielu miejscach - uznanych za stanowiska lęgowe - w rzeczywistości spotykano jednak tylko ptaki przelotne.