POWRÓT

POWRÓT NA STRONĘ GŁÓWNĄ SERWISU

Coracias garrulus Kraska       Coraz rzadsza, zwłaszcza na zachodzie kraju, łącznie gnieździ się w Polsce prawdopodobnie nieco ponad 1000 par, głównie na Podlasiu, Mazowszu i Lubelszczyźnie. Chroniona.

Pochodzenie i systematyka. Kraska jest przedstawicielem rodziny ptaków pochodzenia tropikalnego i subtropikalnego. Z wyróżnionych dwóch podgatunków w Polsce występuje forma nominatywna.       Rozmieszczenie. W Polsce gnieździ się przypuszczalnie jeszcze w całym kraju z wyjątkiem gór. Stosunkowo najliczniej występuje na Podlasiu (np. na Równinie Bielskiej). Mazowszu, Lubelszczyźnie, północnej Kielecczyżnie i lokalnie w Łódzkiem. Po 1975 r. na zachodzie odnotowano tylko pojedyncze stanowiska (Wielkopolska, Kujawy), a na Jurze Krakowsko-Wieluńskiej i Pogórzu Karpackim kraska już prawdopodobnie nie występuje.       Zmiany siedliskowe. Usuwanie z krajobrazu starych dziuplastych drzew, od ok. połowy XX w. także skażenie siedlisk środkami chemicznymi, głównie insektycydami.       Wielkość populacji wolno żyjącej. Szacunkowo 1000-2000 par.       Kierunek i prognoza zmian populacji. W ostatnim dziesięcioleciu zaznaczył się ostry spadek liczebności tego gatunku. Prawdopodobnie nastąpi dalszy zanik jego stanowisk, zarówno na zachodzie, jak i wschodzie Polski.

Przyczyny wymierania. Prawdopodobnie wprowadzanie do środowiska trucizn z grupy DDT i innych związków chemicznych o podobnym działaniu. Pewien wpływ na zanikanie kraski mogło mieć wycinanie starych dziuplastych drzew (deficyt miejsc lęgowych), zwłaszcza na terenach otwartych i półotwartych.
Stosowane sposoby ochrony. Ptak objęty ochroną gatunkową. Podlega Konwencji Dońskiej i Berneńskiej.
Proponowane sposoby ochrony. Wskazane jest m in. propagowanie i realizowanie ochrony starych dziuplastych drzewostanów i pojedynczych drzew, a przede wszystkim rozwieszanie na skrajach lasów dużych, chętnie zasiedlanych przez kraski skrzynek lęgowych typu "D". Wyraźną poprawę sytuacji kraski może też przynieść wyeliminowanie szkodliwych dla zwierząt związków chemicznych z technologii rolnictwa, które prawdopodobnie wpływają ograniczająco na bazę pokarmową tego owadożernego ptaka.
Stwierdzono, że insektycydy mają dwojaki wpływ na ptaki owadożerne, takie jak kraska: działają bowiem l) poprzez zmniejszenie liczebności owadów, czyli bazy pokarmowej ptaka i 2) poprzez obniżenie ekektów lęgów wskutek zaburzeń gospodarki wapniowej organizmu ptaka i znoszenia przez samice jaj o zbyt słabych skorupach, zgniatanych podczas wysiadywania.