Ptaki Polski

      Kilkaset par lęgowych na ok. 140 stanowiskach w dolinach rzecznych i na wybrzeżu, głównie środkowym dorzeczu Wisły i Warty. Od poprzedniego stulecia zanika. Chroniona.

      Pochodzenie i systematyka. Jest najmniejszą z rybitw. Wyróżnionych 8 podgatunków; Polskę zasiedla nominatywny.
      Rozmieszczenie.

W Polsce występuje na niewielu już stanowiskach na wybrzeżu Bałtyku (ostatnio na 7 stanowiskach żyło ok. 50 par); najbardziej trwałe znajdują się przy ujściu Wisły i na plaży nadmorskiej w Słowińskim Parku Narodowym. Większa część krajowej populacji zasiedla jednak nieregulowane odcinki dużych rzek, głównie Wisły (ok. 600 par), Bugu (ok. 100 par), Warty (ok. 35 par) i Pilicy (ok. 30 par). Prawie 70% ogólnej liczby par całej populacji polskiej zasiedla środkową Wisłę pomiędzy ujściem Sanu a Płockiem. W głębi lądu, poza rzekami, znaleziono tylko jedno krótkotrwale stanowisko nad jez. Nowym k. Inowrocławia. Rybitwa białoczelna gnieździ się też w rejonie Wielkich Jezior Mazurskich, np. nad jez. Łuknajno i Warnołty.
      Zmiany siedliskowe. Zagospodarowanie wybrzeży i rozwój masowej rekreacji w strefie plaż prowadzą do zanikania lęgowisk tej rybitwy. Jeszcze bardziej niekorzystna dla gatunku jest regulacja koryt rzecznych (np. Odry, górnej Wisły), a nawet budowa zbiorników retencyjnych. Wprawdzie w pierwszym okresie po powstaniu takiego zbiornika liczebność rybitw nad nim może wzrastać (dzięki istnieniu nagich brzegów i wysepek oraz masowemu występowaniu drobnych ryb), to jednak po upływie lat, wraz z sukcesją roślinności i zagospodarowaniem brzegów, liczebność spadla a nawet może dojść do całkowitego zaniku tego ptaka. Proces ten jest badany na Zbiorniku Sulejowskim. Zmniejszenie erozyjnego działania wód rzecznych poniżej zapór sprawia, że ławice piaskowe nie są odnawiane, a wyspy i brzegi rzek zarastają roślinnością krzewiastą. Skutki wpływu zbiorników retencyjnych na liczebność populacji tej rybitwy obserwuje się często w miejscach oddalonych od zapory o kilkadziesiąt kilometrów w dół rzeki. Zanikłe siedliska pierwotne mogą być zastępowane przez siedliska, powstałe wskutek antropogenicznej degradacji terenów nadrzecznych.
      Wielkość populacji wolno żyjącej. Na początku lat osiemdziesiątych ok. 900 par na ok. 140 stanowiskach.
      Kierunek i prognoza zmian populacji. Populacja gnieżdżąca się nad Wisłą jest zagrożona całkowitym wyginięciem, jeśli plany regulacji i zabudowy tej rzeki zostaną zrealizowane z pominięciem rozwiązań uwzględniających potrzeby ochrony przyrody. Także na skutek przebudowy koryt Bugu, Narwi, Warty i Pilicy oraz intensyfikacji gospodarki w dolinach tych rzek, za kilkanaście lub kilkadziesiąt lat mogą zniknąć wszystkie śródlądowe stanowiska lęgowe rybitwy białoczelnej. Większą szansę utrzymania się mają natomiast lęgowiska nadmorskie.