Tagi:
- Batalion, ptak, Philomachus pugnax, ochrona, ptakiw Polsce, zagrożenia, gniazdowanie
Nieliczny i lokalnie gnieżdżący się ptak terenów bagienno-tąkowych, zwłaszcza na północnym wschodzie kraju. Od lat ustępujący. Chroniony prawem łowieckim. |
|
|
|
Pochodzenie i
systematyka. Gatunek monotypowy. lecz o wielkiej zmienności
osobniczej.
W Polsce głównym lęgowiskiem
są Bagna Biebrzańskie, gdzie zarejestrowano 200-300 gniazdujących samic
i ok. 2000 tokujących samców na 142 stałych tokowiskach. Kilkadziesiąt
samic gnieździ się na bagiennym odcinku Narwi między Surazem a Żółtkami,
a od kilku do kilkunastu nad Narwią w rejonie Tykocina i Wizny na
Pojezierzu Łęczynsko-Włodawskim, nad Bugiem w rejonie Drohiczyna i
Serocka, w okolicach Dęblina i Modlina przy Zalewie Sulejowskim na
Pilicy, nad Bzurą w rejonie Łęczycy, nad Jeż. Rakutowskim k. Włocławka,
na Bagnach Kramskich, w dolinie Warty, przy ujściu rz. Redy, nad jez.
Jamno i nad Zbiornikiem Kostrzyńskim. Nieliczne ptaki gnieżdżą się
prawdopodobnie również w innych miejscach dolin Warty, Bugu i Wisły, w
dolinie Odry, ponadto na Roztoczu, nad jeziorami Gardno i Łebsko oraz w
pobliżu Reszla na Mazurach. |
||
Przyczyny wymierania. Przekształcanie obszarów bagienno-łąkowych,
a zwłaszcza melioracje (np. Bagno Wizna, Krowie Bagno pod Włodawą) i
zarastanie krzewami dolin rzecznych, organizowanie polowań na tokujące samce
(co również wypłasza samice i powoduje spadek reprodukcji), zmiana poziomu wód
i zatapianie lęgów wskutek przebudowy rzek (np. środkowej Narwi), nasilona
presja drapieżników.
Stosowane sposoby ochrony. Gatunek podlegający prawu łowieckiemu,
ostatnio korzysta z ochrony całorocznej. Objęty Konwencją Bońską i Ramsarską.
Proponowane sposoby ochrony. Objęcie ochroną również miejsc lęgowych
bataliona. Celowe jest utworzenie odpowiednich rezerwatów, a w największej
krajowej ostoi tego ptaka, położonej nad Biebrzą, także parku narodowego.
W XIX w. licznie gnieździł się na Lubelszczyżnie, w Kieleckiem, Poznańskiem,
na Ziemi Lubuskiej i Śląsku (brak dokładnej lokalizacji) oraz nielicznie w
okolicy Krakowa. W pierwszym ćwierćwieczu obecnego stulecia znane były nie
istniejące już stanowiska nad jeż. Gopłem, w byłym powiecie Międzyrzecz,
koło Oświęcimia i Pszczyny, pod Miliczem i Przemkowem oraz na Pomorzu
Zachodnim. Jeszcze w lalach trzydziestych bataliony występowały w kilku
miejscach na Mazurach.